5 Temel Boyut

Beş Faktör Modeli (Big Five/OCEAN), kişiliğin en kapsamlı ve bilimsel olarak en çok desteklenen modelidir. Her boyut bir spektrum üzerinde ölçülür — yüksek veya düşük puan iyi ya da kötü değildir, sadece farklı eğilimleri yansıtır.

O

OPENNESS

Açıklık

Açıklık (Openness), yeni deneyimlere, fikirlere ve yaratıcı düşünceye ne kadar açık olduğunu ölçer. Hayal gücü, merak ve entelektüel ilgi ile ilişkilidir.

Yaratıcı ve hayal gücü geniş
Yeni deneyimlere açık
Entelektüel merak dolu
Soyut düşünceye yatkın
Sanatsal ve estetik duyarlılığı yüksek
Pratik ve ayakları yere basan
Geleneksel ve alışılmış yolları tercih eden
Somut ve elle tutulur bilgiyi seven
Rutinden memnun
Değişime temkinli yaklaşan

Yüksek açıklığa sahip bireyler ilişkide yaratıcı aktiviteler, derin sohbetler ve yeni deneyimler arar. Düşük açıklıktakiler ise istikrarlı rutinler ve pratik paylaşımlar üzerinden bağ kurar.

C

CONSCIENTIOUSNESS

Sorumluluk

Sorumluluk (Conscientiousness), düzenli, planlı ve disiplinli olma eğilimini ölçer. Hedef odaklılık, güvenilirlik ve öz-kontrol ile ilişkilidir.

Düzenli ve organize
Planlı ve hedef odaklı
Güvenilir ve sözünün eri
Detaylara dikkat eden
Öz-disiplini yüksek
Esnek ve spontan
Anlık kararlar alan
Kurallardan bağımsız
Rahat ve gevşek
Detaylarla uğraşmaktan kaçınan

Yüksek sorumluluk sahibi bireyler ilişkide güvenilir, tutarlı ve planlıdır. Düşük sorumluluk sahibi bireyler ise daha spontan ve esnek olsa da, bazen güvenilirlik konusunda zorluk yaşayabilir.

E

EXTRAVERSION

Dışadönüklük

Dışadönüklük (Extraversion), sosyal ortamlarda ne kadar enerjik, girişken ve coşkulu olduğunu ölçer. Sosyal etkileşimden alınan enerji ve atılganlık ile ilişkilidir.

Sosyal ve girişken
Enerjik ve coşkulu
Sohbeti başlatan
Dikkat çekmekten hoşlanan
Grup aktivitelerini seven
Sakin ve düşünceli
Yalnız zaman geçirmeyi tercih eden
Dinleyici ve gözlemci
Küçük ve yakın grupları tercih eden
Kendi iç dünyasına yönelen

Dışadönük bireyler ilişkide sosyal aktiviteler, eğlence ve heyecan arar. İçe dönük bireyler ise derin birebir sohbetler ve sakin ortamlar üzerinden bağ kurar.

A

AGREEABLENESS

Uyumluluk

Uyumluluk (Agreeableness), başkalarına karşı ne kadar nazik, empatik ve işbirlikçi olduğunu ölçer. Güven, şefkat ve fedakarlık ile ilişkilidir.

Empatik ve şefkatli
İşbirlikçi ve uyumlu
Güvenilir ve dürüst
Fedakar ve yardımsever
Çatışmadan kaçınan
Eleştirel ve sorgulayıcı
Rekabetçi ve iddialı
Bağımsız düşünen
Doğrudan ve açık sözlü
Kendi çıkarlarını ön planda tutan

Yüksek uyumluluk sahibi bireyler ilişkide fedakar, anlayışlı ve uzlaşmacıdır. Düşük uyumluluk sahibi bireyler ise daha bağımsız ve doğrudan ama bazen çatışma yaratabilir.

N

NEUROTICISM

Duygusal Dengesizlik

Duygusal Dengesizlik (Neuroticism), stres, kaygı ve olumsuz duygulara ne kadar yatkın olduğunu ölçer. Duygusal dalgalanma, endişe ve hassasiyet ile ilişkilidir.

Duygusal dalgalanmalar yaşayan
Strese karşı hassas
Endişe ve kaygı eğiliminde
Kolayca üzülen veya sinirlenen
Duygu durumu değişken
Duygusal olarak sakin ve kararlı
Stresle başa çıkabilen
Nadiren endişelenen
Duygu durumu istikrarlı
Soğukkanlı ve dayanıklı

Yüksek nörotisizme sahip bireyler ilişkide daha hassas ve endişeli olabilir; güvence ve destek ihtiyaçları fazladır. Düşük nörotisizmde olanlar ise ilişkide sakin ve istikrarlı bir güç kaynağı olur.

Testi Çöz